Ile obecnie przysługuje urlopu macierzyńskiego, czego dotyczą zmiany po wejściu nowych przepisów? Te i inne pytania dręczą świeżo upieczonych oraz przyszłych rodziców. Wraz z wejściem w życie nowej ustawy z 2013 roku, urlop macierzyński został wydłużony i dodatkowo wprowadzono urlop ojcowski co, jak na polskie realia, jest istną sensacją. Dowiedz się ile czasu będziecie mogli spędzić ze swoją pociechą.
Jak obliczyć urlop macierzyński?
Rozpoczęcie urlopu liczone jest od dnia porodu bądź maksymalnie 6 tygodni przed przewidywanym terminem rozwiązania. Podstawowy wymiar urlopu macierzyńskiego wynosi 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka. Pierwsze 14 tygodni tego okresu musi obligatoryjnie wykorzystać matka, natomiast pozostałe 6 tygodni może przejąć ojciec dziecka. Jeżeli w trakcie jednego porodu rodzi się więcej niż jedno dziecko, wówczas wymiar urlopu macierzyńskiego ulega automatycznemu wydłużeniu według następującego schematu:
- dwoje dzieci – 31 tygodni
- troje dzieci – 33 tygodnie
- czworo dzieci – 35 tygodni
- pięcioro dzieci – 37 tygodni
Warto pamiętać, że prawo do urlopu macierzyńskiego przysługuje również w sytuacji adopcji dziecka do 7. roku życia, choć wymiar tego świadczenia jest wówczas nieco krótszy i zależny od wieku adoptowanego malucha.
Dodatkowy urlop na dziecko
Nowo upieczonej matce przysługuje także dodatkowy urlop macierzyński trwający do 6 tygodni, który można podzielić na dwie części i wykorzystać elastycznie w zależności od potrzeb rodziny. W przypadku wystąpienia ciąży mnogiej urlop ten wydłuża się do 8 tygodni. Ponadto do wykorzystania pozostaje jeszcze 26 tygodni z tytułu urlopu rodzicielskiego, niezależnie od liczby urodzonych dzieci podczas jednego porodu. Rodzice mogą korzystać z tego urlopu równocześnie, co pozwala na wspólną opiekę nad noworodkiem w pierwszych miesiącach jego życia.
W sumie, w przypadku urodzenia jednego dziecka kobieta ma do wykorzystania 52 tygodnie urlopu. W sytuacji gdy kobieta rodzi więcej niż jedno dziecko, wówczas łączny czas trwania urlopu wzrasta do 71 tygodni. W trakcie jego trwania obojgu rodzicom przysługuje urlop wypoczynkowy przyznawany na normalnych zasadach, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, co oznacza że wymiar urlopu wypoczynkowego nie ulega zmniejszeniu z powodu korzystania z urlopu macierzyńskiego czy rodzicielskiego.
Dodatkowy urlop macierzyński można wykorzystać bezpośrednio po zakończeniu podstawowego lub w innym terminie, o ile pracodawca wyrazi na to zgodę. Decyzja o podziale tego okresu należy wyłącznie do rodziców, którzy mogą dostosować harmonogram do indywidualnych potrzeb rodziny oraz wsparcia karmienia piersią i regeneracji organizmu matki po porodzie.
Urlop ojcowski
Rodzice mają do wykorzystania również urlop ojcowski, trwający nie dłużej niż 2 tygodnie. Można go wykorzystać w dowolnym momencie do czasu ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. Stanowi on dodatkowe świadczenie, niezależne od urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Oprócz tego dostępny jest urlop wychowawczy, mogący trwać nawet do 3 lat. Urlop ten przysługuje do czasu ukończenia przez dziecko 5. roku życia. Udzielany jest jednorazowo lub w maksymalnie trzech częściach, przy czym każda część nie może być krótsza niż 8 tygodni.
Z prawa do urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego i ojcowskiego korzystać mogą jedynie ci rodzice, którzy są zatrudnieni na podstawie umowy o pracę bądź z własnej kieszeni opłacają dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Osoby prowadzące działalność gospodarczą również mogą skorzystać z tych świadczeń, pod warunkiem regularnego opłacania składek ZUS przez wymagany okres przed porodem.
Praca na urlopie
W trakcie trwania urlopu istnieje możliwość kontynuowania pracy, ale po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego. Działania mające na celu dodatkowy zarobek można podjąć dopiero w trakcie trwania urlopu dodatkowego, przy czym wyłącznie u pracodawcy, który tego urlopu udziela. Wymiar czasu dodatkowej pracy nie może przekraczać połowy pełnego etatu, co gwarantuje zachowanie równowagi między obowiązkami zawodowymi a opieką nad dzieckiem.
W tym celu należy złożyć do pracodawcy odpowiedni wniosek w terminie nie krótszym niż 14 dni przed planowanym terminem rozpoczęcia pracy. Pracodawca po otrzymaniu takiego wniosku jest zobowiązany go pozytywnie rozpatrzyć i udzielić pracownikowi urlopu dodatkowego. Jeżeli z jakichkolwiek względów pracodawca nie może uwzględnić składanego wniosku, wówczas jest zobowiązany przedłożyć pracownikowi stosowne wyjaśnienia na piśmie, precyzyjnie określając powody odmowy. W dokładnie ten sam sposób możemy postąpić przebywając na urlopie rodzicielskim lub wychowawczym.
Praca w niepełnym wymiarze czasu podczas urlopu pozwala na utrzymanie kontaktu ze środowiskiem zawodowym, jednocześnie zapewniając odpowiednią ilość czasu na opiekę nad noworodkiem. Zarobki uzyskane w tym okresie nie wpływają na wysokość zasiłku macierzyńskiego, który jest proporcjonalnie pomniejszany tylko w stosunku do wymiaru czasu pracy.
W sytuacji tragicznej, jaką jest urodzenie martwego dziecka lub jego śmierć jeszcze przed ukończeniem 8. tygodnia życia, kobiecie przysługuje prawo do wykorzystania urlopu w wymiarze 8 tygodni od dnia porodu. Jest to okres niezbędny do regeneracji fizycznej i psychicznej po trudnym przeżyciu. Jeżeli zgon dziecka nastąpił po ukończeniu 8. tygodnia życia, wówczas przysługuje dodatkowy 7-dniowy urlop, licząc od dnia, w którym dziecko zmarło. W takiej sytuacji matka zachowuje również prawo do zasiłku macierzyńskiego za cały przysługujący jej okres urlopu.
1 komentarz
A czy jest coś takiego, że po powrocie do pracy, pracuje się w trybie siedmiogodzinnym przez jakiś czas? Koleżanka mogła wychodzić o godzinę wcześneij, żeby nakarmić piersią dziecko. Zastanawiałam się czy to jest w przepisach czy to dobra wola pracodawcy.