Ciąża to jeden z najpiękniejszych, ale czasami także najtrudniejszych okresów w życiu kobiety. W tym czasie ciało (a także psychika) przyszłej mamy przygotowuje się na przyjęcie nowego członka rodziny. To również miesiące, podczas których kobieta przygotowuje się do porodu.
Medycyna zasadniczo wyróżnia dwa typy porodu: siłami natury oraz poprzez cesarskie cięcie. Z roku na rok coraz więcej dzieci rodzi się w drugi z wymienionych sposób. Wpływa na to wiele czynników, między innymi wiek przyszłej mamy, jej wcześniejsze doświadczenia położnicze oraz sytuacje zagrażające zdrowiu kobiety i maleństwa. Nierzadko zdarza się też, że panie, bojąc się porodu siłami natury, nalegają na cesarskie cięcie, chcąc uniknąć bólu i ryzyka komplikacji poporodowych. Zdania na temat wyższości każdej z form przyjmowania dziecka na świat są podzielone, choć warto zauważyć, że wielu specjalistów skłania się ku naturalnemu rodzeniu. Osoby przygotowujące się do porodu mogą skorzystać z zajęć edukacyjnych prowadzonych online, gdzie omawiane są różne scenariusze rozwiązania ciąży.
Forma porodu operacyjnego
Cesarskie cięcie jest rodzajem porodu indukowanego, czyli wywoływanego. W istocie stanowi operację położniczą mającą na celu ukończenie ciąży lub trwającego już porodu. Cesarskie cięcie stosuje się w sytuacji, gdy dalsze oczekiwanie na poród siłami natury stanowi zagrożenie dla przyszłej mamy lub jej dziecka. Za podjęcie decyzji dotyczącej porodu poprzez cesarskie cięcie odpowiada położnik, ponieważ zabieg wymaga interwencji chirurgicznej i jest wykonywany na bloku operacyjnym.
Istota cesarki tkwi w urodzeniu dziecka poprzez wykonanie nacięcia przedniej ściany powłok brzusznych i macicy. Zabieg przeprowadzany jest przy znieczuleniu ogólnym lub kanałowym. W przypadku znieczulenia przewodowego kobieta pozostaje przytomna podczas operacji, co pozwala jej na natychmiastowy kontakt z dzieckiem zaraz po jego wydobyciu. Znieczulenie ogólne stosuje się w sytuacjach wymagających natychmiastowej interwencji, gdy czas reakcji musi być maksymalnie krótki.
Przyczyny wykonania zabiegu
W dzisiejszych czasach rozwój medycyny pozwala na zbadanie płodu już we wczesnej ciąży, co umożliwia sprawdzenie, w jaki sposób rozwija się dziecko. Dzięki tej wiedzy lekarz może określić stan zdrowia maleństwa na tyle wcześnie, że z dużym wyprzedzeniem może zaplanować metodę porodu: siłami natury lub poprzez cesarskie cięcie. Wskazania ku zabiegowi są różne i najczęściej są wyróżniane ze względu na sytuację. Należą do nich, np. wskazania elektywne, inaczej zwane planowymi. Najczęściej wynikają z nieprawidłowego położenia płodu, wad macicy lub anatomicznych dysproporcji między miednicą matki a wielkością główki dziecka.
Wskazania pilne
Kolejnym wskazaniem do wykonania cesarskiego cięcia są wskazania pilne, które mają miejsce, gdy istnieją potencjalne zagrożenia dla płodu i matki, ale nie stanowią bezpośredniego zagrożenia życia. Mogą nimi być między innymi nieprawidłowe położenie płodu przy trwającej czynności skurczowej albo poród przedwczesny, który jest niezwykle ryzykowny, jeśli odbywa się siłami natury. Czasami więcej o tym kiedy konieczne jest cesarskie cięcie: https://www.zdrowystartwprzyszlosc.pl/cesarskie-ciecie-bez-tajemnic. Do tej grupy zalicza się także słabość czynności skurczowej nieulegającą stymulacji farmakologicznej.
Wskazania naglące i nagłe
Lekarze wyróżniają także wskazania naglące będące na przykład powtarzającymi się epizodami bradykardii płodu, czyli nieprawidłowego, zbyt wolnego rytmu serca. Istnieje jeszcze kilka wyraźnych przyczyn, dla których wykonuje się cesarskie cięcie. Wskazania nagłe (natychmiastowe) to jedne z nich. Decyzja o zabiegu może zostać podjęta, np. w wyniku wypadnięcia pępowiny albo przedwczesnego oddzielenia łożyska. W takich przypadkach czas reakcji liczony jest w minutach, ponieważ bezpośrednio zagrożone jest życie dziecka lub matki.
Wskazania pozapołożnicze i ciąże wielopłodowe
Lekarze podkreślają też, że czasami wskazania do wykonania zabiegu są pozapołożnicze i mają charakter kardiologiczny, okulistyczny, ortopedyczny, neurologiczny, psychiatryczny itp. Przykładowo u kobiet z odwarstwioną siatkówką lub po zabiegach okulistycznych naturalne parcie może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Ponadto cesarskie cięcie jest wykonywane, gdy występuje ciąża wielopłodowa, czyli taka, w czasie której w jamie macicy rozwija się więcej niż jeden płód. Czasami dotyczy to także ciąży bliźniaczej, a w przypadku pierworódek zawsze podczas ciąży w położeniu miednicowym. Po przebytym cesarskim cięciu kolejne porody również często odbywają się operacyjnie, szczególnie gdy przerwa między ciążami jest krótka, co może prowadzić do powtórzenia procedury operacyjnej przy kolejnej ciąży.
Organizacja wyjazdu na oddział
Cesarskie cięcie jest rodzajem operacji i w zdecydowanej większości przypadków jest wykonywane w trybie planowym, dlatego zarówno przyszła mama, jak i jej rodzina, może przygotować się na przyjęcie potomka. Warto wykorzystać ostatnie tygodnie ciąży na zapoznanie się z oddziałem położniczym oraz personelem, który będzie obecny w czasie porodu oraz bezpośrednio po nim. Z pewnością pozwoli to uniknąć wielu niepotrzebnych zmartwień.
Praktyczne przygotowania
Przyda się rozmowa z pielęgniarką, położną lub lekarzem na temat wyposażenia niezbędnego dla przyszłej mamy i noworodka. Warto także dowiedzieć się, czy na oddziale jest poradnia laktacyjna i czy w razie konieczności można wypożyczyć laktator. Poza tym dobrze jest wiedzieć, w jakich godzinach są możliwe wizyty na oddziale i czy istnieje możliwość, by tata dziecka towarzyszył w nocy mamie i maluchowi. Niektóre szpitale oferują pokoje rodzinne, co znacząco ułatwia pierwsze dni po operacji.
Przygotowanie fizyczne i psychiczne
Przed planowanym terminem cesarskiego cięcia warto zadbać o odpowiedni stan fizyczny, w miarę możliwości kontynuować aktywność ruchową dostosowaną do stanu ciąży oraz stosować dietę wspierającą regenerację tkanek. Przygotowanie psychiczne jest równie ważne — wiele ośrodków oferuje konsultacje z psychologiem perinatalnym, który pomaga przygotować się do różnych scenariuszy porodu. Warto również przedyskutować z lekarzem, jak będzie wyglądać proces rekonwalescencji po zabiegu, jakie ograniczenia będą obowiązywać w pierwszych tygodniach oraz kiedy można będzie wrócić do pełnej sprawności.
Zdarza się, że cesarskie cięcie jest jedynym bezpiecznym sposobem rozwiązania ciąży. Choć do niedawna kojarzyło się przede wszystkim z patologią ciąży oraz z trudnym porodem, nie należy się go bać, ponieważ w dobie wysoko rozwiniętej medycyny zabieg jest bezpieczny, a przede wszystkim kontrolowany przez sztab specjalistów. Współczesne techniki operacyjne, mniejsze nacięcia oraz udoskonalone metody znieczulenia sprawiają, że powrót do zdrowia po cesarskim cięciu przebiega szybciej niż kiedykolwiek wcześniej.