Dzieci, zwłaszcza te, u których nie wykształcił się jeszcze nawyk regularnego mycia rąk, często chorują na choroby pasożytnicze. Dobrze jest wiedzieć, jak je rozpoznać oraz jakie leczenie należy wdrożyć.
Lamblioza
Lamblioza, nazywana również giardiozą, jest to jedna z najczęściej występujących chorób pasożytniczych, na którą cierpi ok. 25% dzieci. Jak się objawia? Przede wszystkim bólami brzucha o charakterze napadowym, a także biegunkami występującymi na przemian z zaparciami. Oprócz tego możliwe są nudności, wymioty, wzdęcia oraz uczucie pełności w jamie brzusznej nawet po niewielkim posiłku. U niektórych dzieci lamblioza prowadzi do utraty masy ciała, osłabienia oraz apatii.
Lambliozę diagnozuję się poprzez badanie kału — czasami konieczne jest pobranie kilku próbek w odstępie kilku dni, ponieważ wydalanie pasożytów nie zawsze jest ciągłe. Leczenie musi być ustalone przez lekarza, najczęściej podawane są leki przeciwpasożytnicze takie jak metronidazol lub tinidazol. Oprócz tego ważne jest dbanie o higienę osobistą — częste mycie rąk, gotowanie wody do picia w rejonach o niskim standardzie sanitarnym oraz regularna dezynfekcja toalet. Czasami konieczne jest leczenie wszystkich członków rodziny, z którymi dziecko miało kontakt, aby zapobiec ponownemu zakażeniu.
Owsiki
Owsiki najczęściej występują u najmłodszych dzieci. To pasożyty, które bytują w końcowym odcinku jelita grubego oraz cienkiego. Zarazić można się drogą doustną — poprzez spożycie jaj pasożyta znajdujących się na rękach, zabawkach czy pościeli — lub inhalacyjną, gdy jaja unoszone są w powietrzu podczas ścielenia łóżka. Objawy nie zawsze są jednoznaczne, ponieważ wszystko zależy od intensywności zarażenia.
Zaniepokoić rodziców powinny bóle brzucha, nudności, podkrążone oczy czy osłabienie. Często dziecko nie ma apetytu, pojawiają się problemy z wypróżnianiem. Charakterystycznym objawem jest świąd okolicy odbytu, zwłaszcza wieczorem i w nocy, kiedy samice owsików wychodzą składać jaja. Dziecko może być drażliwe, gorzej sypiać, drapać się w okolicy odbytu.
Kuracja polega na podaniu jednego z trzech najpopularniejszych leków — to mebendazol, albendazol lub pyrantel. Co istotne, leczenie zwykle powtarza się po dwóch tygodniach, aby zniszczyć również te pasożyty, które w momencie pierwszej dawki znajdowały się w stadium larwalnym.
Wsparcie kuracji przeciwpasożytniczej
W czasie leczenia zaleca się wprowadzenie diety bogatej w błonnik i jednocześnie ograniczającej węglowodany proste. Trzeba uczyć nawyku mycia rąk po wyjściu z toalety, przed jedzeniem oraz regularnej zmiany bielizny osobistej i pościeli. Warto zwrócić uwagę na profilaktykę chorób wieku dziecięcego, ponieważ wiele z nich związanych jest z niewystarczającą higieną osobistą.
Włośnica
Włosień to jeden z najgroźniejszych pasożytów, który może prowadzić nawet do poważnych powikłań zagrażających życiu, dlatego znajomość objawów oraz natychmiastowe rozpoczęcie leczenia jest kluczowe. Zarazić włośnicą można się poprzez zjedzenie niedogotowanego mięsa wieprzowego, dziczyzny lub koniną, w którym bytują larwy pasożyta. Larwy przenikają przez ścianę jelita, dostają się do krwi i wędrują do mięśni szkieletowych, gdzie tworzą otorbione postacie.
Objawy włośnicy pojawiają się w dwóch fazach. W początkowej fazie jelitowej występują nudności, biegunka, bóle brzucha oraz wymioty. Gdy nie zostanie od razu podjęte leczenie, w następnych tygodniach — w fazie migracji larw — może pojawić się gorączka, kaszel, a także dreszcze, bóle mięśni i obrzęki twarzy, zwłaszcza wokół oczu. W najgorszych przypadkach włośnica może doprowadzić do zaburzeń oddychania, rytmu serca oraz zapalenia mózgu.
Wczesne rozpoczęcie leczenia może zahamować dalszy rozwój choroby. Stosuje się terapię zachowawczą opierającą się na albendazolu lub mebendazolu, często w połączeniu z lekami przeciwzapalnymi. W ciężkich przypadkach konieczna jest sterydoterapia oraz monitorowanie stanu pacjenta w warunkach szpitalnych.
Wszawica
U dzieci w wieku przedszkolnym oraz szkolnym często rozprzestrzenia się wszawica głowowa, którą zarazić można się poprzez bezpośredni kontakt fizyczny — najczęściej podczas wspólnych zabaw, obejmowania się lub użycia wspólnych szczotek. Jaja wszy (gnidy) można zauważyć u nasady włosów, za uszami oraz nad karkiem — są białe, mocno przyczepione do włosa i trudne do usunięcia. Objawy wszawicy to przede wszystkim uporczywy świąd skóry głowy, czerwone plamki po ukłuciach oraz widoczne dorosłe osobniki wszy przy dokładnym przeczesaniu włosów grzebieniem.
Natomiast leczenie jest stosunkowo proste i można przeprowadzić je samodzielnie — konieczne jest mycie włosów specjalistycznymi szamponami lub aplikacja preparatów w postaci płynów, które dostępne są w aptece bez recepty. Należy przestrzegać instrukcji producenta, powtarzając zabieg po kilku dniach, aby zniszczyć również gnidy, które mogły przetrwać pierwszą aplikację. Oprócz tego powinno się zdezynfekować szczotki, a także wyprać w wysokiej temperaturze (co najmniej 60°C) pościel i ręczniki. Warto poinformować o wszawicy rodziców dzieci, z którymi maluch miał kontakt, aby mogli oni podjąć odpowiednie środki zapobiegawcze.
Świerzb
Ostatnią chorobą pasożytniczą, o której chcielibyśmy napisać, jest świerzb. To choroba skóry wywoływana przez świerzbowca ludzkiego, która objawia się intensywnym swędzeniem nasilającym się wieczorem i w nocy. Można zauważyć charakterystyczne zmiany na skórze, takie jak grudki, krostki oraz pęcherzyki, a także ciemne, nitkowate przebiegające przez skórę chodniki, które pozostawia samica roztocza wgryzająca się w naskórek. Zarażenie, tak jak w przypadku wszawicy, następuje poprzez kontakt fizyczny, dlatego często leczeniu musi poddać się cała rodzina lub osoby, które miały bliski kontakt z chorym.
Gdy zauważysz występowanie świerzbu u dzieci, konieczna jest wizyta u lekarza dermatologa. Ten najczęściej przepisze odpowiednią maść świerzbobójczą — na przykład permetrynę — którą należy regularnie rozsmarowywać na całej skórze ciała, od szyi w dół, również w miejscach pozornie niezmienionej skóry. W szczególnych przypadkach, gdy zakażenie jest bardzo rozległe lub doszło do nadkażenia bakteryjnego, podawane są antybiotyki doustnie.
Dezynfekcja otoczenia chorego
Równie istotne jak farmakoterapia jest pranie w wysokiej temperaturze całej bielizny osobistej i pościeli, a także odkurzanie i wietrzenie pomieszczeń. Przedmioty, których nie można wyprać, warto szczelnie zapakować w worki foliowe na kilka dni — roztocza umierają bez kontaktu z człowiekiem w ciągu 2–3 dni.