Nawracające infekcje intymne

598

Infekcje intymne, bardzo często mające podobne objawy, różnią się swoimi przyczynami. W dzisiejszym artykule sprawdzimy powody powracających infekcji intymnych. Zapraszamy do lektury.

Infekcje intymne są nie tylko przyczyną znacznego dyskomfortu, ale także – mimo że mogą przytrafić się każdej z nas – wciąż tematem wstydliwym. Tymczasem dobrze jest wiedzieć, skąd się biorą – by móc im zapobiegać i nie dopuszczać do tego, by powracały.

Pochwę osiedla ponad sto rodzajów różnorodnych mikroorganizmów – w większości nie są one szkodliwe, tworząc jej naturalną florę bakteryjną. Większość z nich to pożyteczne szczepy pałeczek kwasu mlekowego. Jednak kiedy ich aktywność zaczyna spadać – w wyniku zaburzeń pracy gospodarki hormonalnej, w szczególnych okresach życia kobiety (ciąża, menopauza), w trakcie antybiotykoterapii czy ze względu na trudne warunki higieniczne lub niewłaściwy tryb życia – znajdujące się w pochwie drobnoustroje patogenne mogą doprowadzić do infekcji. Najczęstsze z nich to grzybiczne oraz bakteryjne zapalenia.

Objawy grzybiczego zapalenia pochwy

Grzybicze zapalenie pochwy manifestuje się świądem, pieczeniem, podrażnieniem oraz bolesnością stosunków seksualnych. Towarzyszy mu obecność gęstej, białawej wydzieliny o konsystencji przypominającej twarożek. Dolegliwości te rozpoczynają się zwykle w okresach obniżonej odporności organizmu lub bezpośrednio po zastosowaniu antybiotykoterapii, chociaż ich przyczyną może być również np. korzystanie ze wspólnych ręczników czy niewysterylizowanych przedmiotów higienicznych.

Ryzyko zachorowania zwiększa się w przypadku kobiet zmagających się z niewyrównaną cukrzycą – podwyższony poziom glukozy we krwi i tkankach stanowi sprzyjające środowisko dla rozwoju grzybów z rodzaju Candida. Zagrożenie wzrasta także w trakcie stosowania hormonalnej antykoncepcji oraz w ciąży, kiedy zmiany w gospodarce hormonalnej wpływają na pH pochwy.

Infekcje grzybicze są stosunkowo łatwe do wyleczenia – zazwyczaj za pomocą leków przeciwgrzybicznych dostępnych w postaci kremów, czopków dopochwowych lub tabletek doustnych. Bezwzględnie wymagają jednak kontaktu z lekarzem, który ustali odpowiedni schemat terapii oraz – w razie potrzeby – włączy probiotyczne preparaty osłonowe wspierające odbudowę naturalnej flory bakteryjnej.

Bakteryjne zapalenie pochwy – przyczyny i symptomy

Objawy bakteryjnego zapalenia pochwy są podobne do zapaleń o podłożu grzybiczym, lecz wydzielina ma tu charakter bardziej wodnisty i rzadki. Towarzyszy jej intensywny, rybny zapach, szczególnie nasilający się po stosunku seksualnym lub w czasie menstruacji. Pojawia się także świąd, pieczenie oraz podrażnienie błony śluzowej okolic intymnych.

Ryzyko wystąpienia choroby zwiększa się w przypadku złych nawyków higienicznych – zbyt intensywne płukanie pochwy, używanie mocnych detergentów czy irygatorów. Do rozwoju infekcji może przyczynić się również posiadanie wielu partnerów seksualnych, częste podróże, korzystanie z basenów i jacuzzi bez odpowiedniej higieny oraz drobne urazy pochwy powstające np. podczas stosunku. Bakteryjne zapalenie może wynikać ponadto z reakcji alergicznych na składniki środków higieny osobistej, a także z gwałtownych zmian hormonalnych związanych z przekwitaniem lub zaprzestaniem stosowania hormonalnej antykoncepcji.

W przypadku podejrzenia bakteryjnego zapalenia konieczny jest kontakt z lekarzem, który – na podstawie badania ginekologicznego i oceny mikroskopowej wydzieliny – ustali rodzaj bakterii odpowiedzialnych za infekcję i odpowiednio dobierze metody leczenia, najczęściej oparte na antybiotykach o wąskim spektrum działania.

Leczenie i profilaktyka nawracających infekcji

Skuteczne leczenie infekcji intymnych jest szczególnie ważne, ponieważ ich rozwój może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych – nawracających zapaleń dróg moczowo-płciowych, zapaleń błony śluzowej macicy oraz przydatków, raka szyjki macicy, nadżerki, a w przypadku kobiet ciężarnych: nawet do poronienia lub przedwczesnego porodu. Dlatego lekceważenie pierwszych objawów lub przerwanie leczenia przed czasem może skutkować przewlekłymi schorzeniami układu rozrodczego.

By dolegliwości te się nie pojawiały, a także – nie powracały, konieczna jest odpowiednia profilaktyka: przede wszystkim zachowanie higieny okolic intymnych, profilaktyczne stosowanie leków uzupełniających naturalną florę bakteryjną pochwy oraz unikanie ryzykownych zachowań seksualnych. Warto również wybierać bieliznę z naturalnych materiałów (bawełna, bambus), która nie zaburza przepływu powietrza i nie sprzyja tworzeniu wilgotnego środowiska.

Rola diety w zapobieganiu infekcjom

Jeśli jednak infekcje powracają, warto zwrócić uwagę na swoją dietę oraz styl życia, które w niektórych przypadkach zwiększają skłonność wystąpienia infekcji. Dieta bogata w cukry proste oraz tłuszcze trans, a także przewlekły stres stanowią pożywkę dla wszelkiego rodzaju chorobotwórczych bakterii, dlatego warto je wyeliminować. Szczególnie cukier prosty podwyższa poziom glukozy w tkankach i wydzielinach, tworząc optymalne warunki dla rozwoju grzybów.

Zaleca się natomiast włączenie do jadłospisu produktów probiotycznych (jogurty naturalne, kefir, kiszone warzywa), które wspierają odbudowę naturalnej mikroflory nie tylko jelitowej, ale także pochwy. Warto również zadbać o odpowiednią podaż witaminy C, cynku i kwasów omega-3, które wzmacniają odporność ogólnoustrojową i zmniejszają podatność na infekcje.

Nawyki higieniczne i ich wpływ

Kluczowe znaczenie ma stosowanie odpowiednich środków do higieny intymnej – o pH zbliżonym do naturalnego (około 3,8–4,5), bez sztucznych barwników i intensywnych perfum. Unikać należy irygatorów i płukanek, które mogą zaburzać naturalną równowagę bakteryjną pochwy. Zamiast tego zaleca się mycie okolic intymnych raz dziennie (maksymalnie dwa razy w razie upałów lub intensywnej aktywności fizycznej) delikatnym ruchem – od przodu do tyłu.

Po stosunku płciowym warto oddać mocz, by wypłukać potencjalne bakterie z cewki moczowej – prosty nawyk, który znacząco zmniejsza ryzyko infekcji dróg moczowych. Równie ważne jest regularne zmienianie wkładek higienicznych i tamponów – maksymalnie co 3–4 godziny – oraz rezygnacja z ich używania na noc.

Kiedy udać się do lekarza?

Nawet jeśli objawy wydają się znajome i wcześniej były leczone, nie należy podejmować samodzielnych decyzji terapeutycznych bez konsultacji z ginekologiem. Każde zapalenie pochwy – choć zewnętrznie może wyglądać podobnie – wymaga zindywidualizowanego leczenia, a stosowanie preparatów „sprawdzonych u koleżanki” lub wcześniej przepisanych leków może maskować objawy, prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego.

Szczególnie niepokojący jest powrót infekcji kilka razy w ciągu roku – sygnalizuje on potrzebę pogłębionej diagnostyki, obejmującej m.in. posiewy bakteriologiczne, ocenę stanu hormonalnego oraz badanie poziomu glukozy we krwi. Nawracające infekcje mogą być objawem nierozpoznanej dotąd cukrzycy, zaburzeń odporności lub innego schorzenia, które wymaga leczenia przyczynowego.