Skuteczne sposoby na suche oczy – przyczyny i leczenie

354

Bolące oczy, szczypanie, zaczerwienienie i pieczenie – to powody, przez które coraz częściej odwiedzane są gabinety okulistyczne. Objawy nasilają się szczególnie w sezonie grzewczym, ale i poza nim oczy wymagają szczególnej opieki. Suche oczy to problem, ponieważ zbagatelizowany może prowadzić do przykrych zdrowotnych konsekwencji, na przykład zapalenia spojówki.

Typowymi objawami zespołu suchego oka są szczypanie, ból, kucie oraz wyraźne zmęczenie gałek ocznych. Charakterystyczne jest wrażenie piasku pod powieką, nadwrażliwość na światło, podwójne widzenie oraz ograniczona ruchomość powiek. Nieostre lub rozmyte widzenie dodatkowo utrudnia codzienne funkcjonowanie. Oczy przy takich dolegliwościach wymagają stałego nawilżania oraz odpowiedniej pielęgnacji. Warto wiedzieć, że nieleczona suchość oczu może być również odpowiedzialna za bóle głowy i napięcie mięśni karku.

Ból i szczypanie oczu – jakie są przyczyny?

Zespół suchego oka może dotknąć każdego, zarówno osoby młodej, jak i starszej. Osoby w zaawansowanym wieku stanowią grupę szczególnego ryzyka ze względu na możliwość wystąpienia chorób aparatu ochronnego oka, chorób reumatycznych, cukrzycy czy zaburzeń hormonalnych. Do najczęstszych przyczyn suchego oka zalicza się: zbyt długie przesiadywanie przed monitorem komputera, nadmierne korzystanie z urządzeń mobilnych z małymi ekranami, suche lub zadymione powietrze, silny wiatr, intensywne promieniowanie słoneczne oraz przyjmowanie niektórych leków (np. antyhistaminowych, przeciwdepresyjnych, hormonalnych).

Główną przyczyną bolących oczu jest niewystarczająca produkcja łez. Gruczoły łzowe nie wytwarzają odpowiedniej ilości filmu łzowego, który nie tylko nawilża powierzchnię oka, ale także pełni funkcje ochronną i odżywczą. Film łzowy dostarcza komórkom rogówki tlenu i składników odżywczych, a jednocześnie usuwa z powierzchni oka drobnoustroje i zanieczyszczenia. Tylko prawidłowo nawilżone oczy gwarantują właściwe załamanie promieni świetlnych, ostrość widzenia oraz komfort codziennego funkcjonowania. Zaniedbanie objawów może doprowadzić do zapalenia spojówek i brzegów powiek, a także do niebezpiecznych owrzodzeń rogówki, które w skrajnych przypadkach zagrażają trwałą utratą wzroku.

Suche oczy – krople, żele i maści

Pielęgnacja suchych oczu sprowadza się przede wszystkim do zapewnienia ciągłego nawilżenia gałki ocznej. Jeśli na powierzchni rogówki nie utrzymuje się naturalny film łzowy, należy zastosować tzw. sztuczne łzy – krople nawilżające dostępne bez recepty. Należy jednak pamiętać, że standardowe preparaty nie stymulują gruczołów łzowych do większej aktywności – jedynie mechanicznie nawilżają oko, nie lecząc podstawowej przyczyny suchości. Ich niewątpliwą zaletą jest szybkie działanie: wrażenie szczypania oczu ustępuje zazwyczaj zaraz po aplikacji. Niestety krople trzeba stosować regularnie i zawsze mieć je przy sobie.

Najlepiej wybierać krople do oczu bez konserwantów i takie, które nadają się również do stosowania z soczewkami kontaktowymi. Przykładem takich kropli jest Bepanthen® Eye – preparat wzbogacony prowitaminą B5, która dodatkowo stymuluje regenerację uszkodzonej tkanki nabłonka rogówki. Jak przy każdym wyrobie medycznym, tak i tutaj należy zapoznać się z ulotką oraz rekomendacjami, jak należy leczyć suche oczy: http://www.bepanthen.pl/pl/pielegnacja-skory/pielegnacja-suchych-oczu/.

Oprócz kropli warto również stosować maści i żele do oczu, które ze względu na swoją gęstszą konsystencję tworzą trwalszy film odżywczy na powierzchni gałki ocznej. Zaleca się ich aplikację głównie przed snem, ponieważ mogą wyraźnie zaburzyć ostrość widzenia bezpośrednio po nałożeniu. Regularne stosowanie maści może przynieść zauważalną ulgę odczuwalną szczególnie rano – po otwarciu powiek nie występuje już dokuczliwe szczypanie ani wrażenie ciała obcego pod powieką.

Jak dbać o nawilżenie oczu w codziennej praktyce

• Stosuj regularnie krople nawilżające oraz witaminowe maści i żele na oczy
• Jeśli pracujesz przed komputerem, rób regularne przerwy i staraj się wtedy częściej mrugać – zalecane jest zamknięcie oczu na dłużej, aby umożliwić równomierne rozprowadzenie filmu łzowego
• Wykonuj ćwiczenia relaksujące oczy, np. mocno ziewnij trzy razy najszerzej jak potrafisz – to rozluźnia mięśnie twarzy i okolicy oczodołów
• Zadbaj o odpowiednie nawilżenie powietrza w pomieszczeniu, stosując nawilżacz lub wieszając na grzejnikach pojemniki z wodą
• Regularnie wietrz pomieszczenie, aby zapewnić odpowiednią cyrkulację świeżego powietrza
• Pij dużo wody – minimum 2 litry dziennie, aby utrzymać prawidłowe nawodnienie organizmu
• Noś okulary przeciwsłoneczne i chroń oczy przed nadmiernym działaniem wiatru i promieniowania UV
• Ogranicz noszenie soczewek kontaktowych – zastąp je okularami w dniach szczególnie dokuczliwych objawów
• Włącz do diety produkty bogate w witaminę A, która stabilizuje błonę śluzową spojówki i wspiera prawidłową pracę komórek nabłonka
• Rozważ stosowanie suplementu diety zawierającego olej z rokitnika bogatego w kwasy tłuszczowe omega-7

Suche oczy – leczenie okulistyczne

Jeżeli ból oczu, szczypanie i wyraźna suchość gałki ocznej stają się nie do zniesienia, można zdecydować się na specjalistyczne leczenie zespołu suchego oka. Dostępnych jest kilka metod, a każda z nich sprowadza się do wykorzystania lub zatrzymania naturalnych łez na powierzchni oka. Okulista może wprowadzić kolagenową zatyczkę do kanalika łzowego i w ten sposób częściowo go zablokować, lub – w przypadkach bardziej zaawansowanych – zastosować przypalenie ujścia kanalika, aby skutecznie zatrzymać odpływ łez i zapewnić dłuższe nawilżenie oka. Pacjenci chwalą ten sposób za wysoką skuteczność i za to, że zaledwie kilka minut po zabiegu odczuwalna jest wyraźna ulga oraz natychmiastowe nawilżenie powierzchni oka.

Inną metodą stosowaną w gabinetach okulistycznych jest intensywna pulsacyjna terapia światłem (IPL), która pobudza gruczoły Meiboma do prawidłowej produkcji lipidowej warstwy filmu łzowego. W przypadkach współistniejącego zapalenia brzegów powiek stosuje się również oczyszczanie kanalików gruczołów za pomocą specjalistycznych urządzeń.

Przyczyną zespołu suchego oka jest niedobór lub nieprawidłowy skład filmu łzowego oraz przewlekłe zmęczenie oczu, dlatego tak ważne jest, aby oczy chronić przed czynnikami zewnętrznymi nasilającymi te dolegliwości. Aby złagodzić objawy, wystarczy odpowiednio pielęgnować powierzchnię oka i po prostu pamiętać, że wymaga ono nawilżenia, a przede wszystkim regularnego odpoczynku i prostych ćwiczeń zapobiegających nadmiernemu wysuszeniu.