Mierzenie temperatury to jeden z prostych sposobów, by odkryć, kiedy dziecko jest niezdrowe. Ale jak i czym należy mierzyć temperaturę u niemowlaka?
- Czym mierzyć temperaturę u niemowlaka?
- Gdzie mierzyć temperaturę u niemowlaka?
- Jaka powinna być temperatura u niemowlaka?
Czym mierzyć temperaturę u niemowlaka?
Najlepszy wybór to termometr elektroniczny. Rtęciowe już właściwie nie są stosowane, a elektroniczny przewyższa je zarówno bezpieczeństwem, jak i szybkością działania – pomiar zajmuje od 10 do 120 sekund, po czym można natychmiast odczytać rezultat. Urządzenie to jest znacznie mniej podatne na uszkodzenia mechaniczne i nie stwarza ryzyka kontaktu z toksyczną rtęcią.
Obok standardowego modelu można również wybrać termometry specjalistyczne, dostosowane do mierzenia w konkretnych okolicach ciała. Przykładowo termometry skroniowe mogą być stosowane u dzieci od 3. miesiąca życia. Wyróżniają się łatwością obsługi – wystarczy przyłożyć je do skroni i chwilę przytrzymać. Mają jednak pewną wadę: mierzą temperaturę na powierzchni skóry, przez co wynik bywa nieco zaniżony w porównaniu do rzeczywistej temperatury wewnętrznej organizmu.
Znacznie precyzyjniejsze są termometry douszne. Wskazane są one dla dzieci powyżej 6. miesiąca życia. Ich dokładność wynika z pomiaru temperatury w bezpośrednim sąsiedztwie błony bębenkowej, odzwierciedlającej warunki panujące wewnątrz ciała. Użycie termometru dousznego wymaga jednak wprawy – urządzenie musi być precyzyjnie umieszczone w przewodzie słuchowym, w przeciwnym razie odczyt będzie nieprawidłowy. Również nadmierna woskowina w uchu może zakłócić wynik pomiaru.
Gdzie mierzyć temperaturę u niemowlaka?
Temperaturę można zmierzyć na cztery sposoby – w jamie ustnej, pod pachą, w uchu oraz w odbycie. Wybór metody zależy przede wszystkim od wieku dziecka. U noworodków i niemowląt rezygnuje się z pomiarów w jamie ustnej i pod pachą – zwłaszcza ten ostatni wskazuje często wartości o pół stopnia niższe niż rzeczywista temperatura wewnętrzna, co prowadzi do błędnej oceny stanu zdrowia.
Najwygodniejszym rozwiązaniem jest pomiar termometrem dousznym, pod warunkiem że dziecko nie ma zapalenia ucha środkowego – stan zapalny może zniekształcić wynik. W takiej sytuacji oraz u dzieci młodszych niż 6 miesięcy najlepiej sprawdza się pomiar rektalny (w odbycie). Metoda ta daje najrzetelniejszy odczyt temperatury centralnej organizmu, lecz wymaga ostrożności podczas wkładania termometru. Od wyniku uzyskanego tą metodą warto odjąć około pół stopnia, aby otrzymać wartość zbliżoną do tej mierzonej w jamie ustnej lub pod pachą.
Jaka powinna być temperatura u niemowlaka?
U dorosłego człowieka za normę przyjmuje się 36,6°C. Niemowlęta funkcjonują jednak inaczej. Wewnętrzna termoregulacja nie jest jeszcze w pełni ukształtowana, przez co temperatura ciała podlega dużym wahaniom w ciągu doby. Tuż po przebudzeniu może być niższa, wieczorem natomiast zazwyczaj wzrasta. U niemowląt ma ona również ściślejszy związek z temperaturą otoczenia niż u starszych dzieci i dorosłych. Niemowlęta łatwiej się przegrzewają lub wychładzają, zwłaszcza gdy są niewłaściwie ubrane do snu lub w zbyt ciepłym pomieszczeniu.
Za prawidłową temperaturę u niemowlęcia uznaje się wartość do 37,5°C. Temperatura nieco podwyższona niekoniecznie oznacza chorobę – może być wynikiem płaczu, intensywnego ruchu czy ciepłego ubrania. Jednakże temperatura przekraczająca 38°C uznawana jest już za gorączkę. U tak małego dziecka wartość 38,5°C i powyżej klasyfikowana jest jako gorączka wysoka, wymagająca konsultacji lekarskiej oraz ewentualnego zastosowania środków przeciwgorączkowych.
Gorączka u niemowlęcia może mieć różne przyczyny. Najczęściej towarzyszy infekcjom bakteryjnym lub wirusowym, ale organizm reaguje nią także na szczepienie lub ząbkowanie. W niektórych przypadkach gorączka pojawia się jako odpowiedź na przegrzanie organizmu, zwłaszcza w upalne dni lub gdy dziecko jest zbyt ciepło ubrane.
Nie tylko wysoka, lecz także zbyt niska temperatura może stanowić sygnał ostrzegawczy. Jeśli spadnie poniżej 36°C, może to wskazywać na wychłodzenie organizmu lub osłabienie. W takiej sytuacji należy ogrzać dziecko, przytuląjąc je do siebie lub okrywając dodatkowym kocem, a następnie skontaktować się z lekarzem, zwłaszcza gdy niska temperatura utrzymuje się dłużej.