Pokonaj wahania hormonalne czyli jak wywołać okres?

476

Dręczą Cię pytania, dlaczego Twoja miesiączka nieustannie się spóźnia, a Ty stale chodzisz poirytowana? Zamiast panikować i zamartwiać się brakiem okresu, zbadaj poziom hormonów w organizmie. Ich wahania mogą doprowadzić do nieregularnych cykli, na szczęście możesz mieć na to wpływ.

Jak to działa? — cykl miesiączkowy a poziom hormonów

Hormonami, które mają największy wpływ na cykl miesiączkowy są progesteron i estrogeny. Wspierane są przez hormony przysadki mózgowej — folikostymuliny (FSH), która pobudza wzrost pęcherzyków w jajniku, oraz luteinę (LH), odpowiedzialną za uwalnianie jajeczka z pęcherzyka. Jeśli poziom progesteronu i estrogenów osiągnie w organizmie duże stężenie, może pojawić się obniżony nastrój, drażliwość oraz charakterystyczne objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego.

Podczas miesiączki poziom hormonów spada i wszystko wraca do normy wraz z rozpoczęciem pierwszego dnia cyklu, czyli pierwszego dnia krwawienia. Około 15–20 dnia cyklu utrzymuje się wysoki poziom estrogenów — pusty pęcherzyk przekształca się w ciałko żółte i zaczyna produkować progesteron, który przygotowuje błonę śluzową macicy do przyjęcia zapłodnionego jajeczka. Z kolei między 21 a 27 dniem cyklu poziom estrogenów spada, zanika też progesteron. To właśnie te zmiany hormonalne uruchamiają mechanizm menstruacji — jeśli zapłodnienie nie nastąpiło, błona śluzowa macicy złuszcza się i zostaje wydalona wraz z krwawieniem.

Wahania progesteronu

Zbyt niski poziom progesteronu może skutkować nieregularnymi miesiączkami, przedłużającymi się cyklami oraz bezpłodnością. W celu sprawdzenia, czy nie brakuje Ci tego hormonu, wykonaj odpowiednie badania krwi — najlepiej w drugiej fazie cyklu, około 21 dnia od pierwszego dnia miesiączki. Przyczyną zbyt niskiego poziomu progesteronu może być zbyt wysoki poziom estrogenów, cukrzyca, nieprawidłowa dieta, nadmierny stres, zespół policystycznych jajników (PCOS) lub niewydolność ciałka żółtego.

Przeważnie ginekolog w takiej sytuacji zapisuje terapię hormonalną — podaje zastępczo progesteron lub progestagen w fazie lutealnej, czyli od czasu owulacji aż do oczekiwanego początku miesiączki. Takie leczenie ma na celu wsparcie endometrium i wydłużenie fazy lutealnej, co zwiększa szanse na utrzymanie ciąży lub uregulowanie cyklu. W niektórych przypadkach konieczna jest również modyfikacja diety — zwiększenie spożycia witaminy B6, magnezu i cynku wpływa korzystnie na produkcję progesteronu.

Pomoc hormonalna

Aby wyregulować poziom hormonów w organizmie, najskuteczniejszym rozwiązaniem jest stosowanie antykoncepcji hormonalnej — pozwala ona ustalić datę miesiączki z dużą dokładnością i zapewnia przewidywalność cyklu. W przypadku rzadko pojawiających się miesiączek lekarz może zlecić krótkotrwałą terapię estrogenowo–progesteronową dla wywołania regularnego cyklu. Działa ona dwutorowo: z jednej strony hamuje produkcję własnych hormonów przez jajniki, z drugiej — dostarcza je egzogennie w precyzyjnie odmierzonych dawkach.

Warto pamiętać, że antykoncepcja hormonalna nie leczy przyczyny zaburzeń, ale maskuje objawy i stabilizuje cykl. Jeśli po odstawieniu hormonów nieregularności powrócą, konieczna będzie dalsza diagnostyka — badanie poziomu TSH (hormonu tarczycy), prolaktyny, testosteronu oraz insuliny na czczo. Takie rozszerzone badania pozwalają wykryć endokrynopatię, która może leżeć u podstaw problemu.

Kuracje antykoncepcyjne i hiperprolaktynemia

Może się zdarzyć, że po odstawieniu kuracji hormonalnej miesiączka nie pojawi się od razu. Czasem potrzeba na to 3–4 miesięcy, aby wszystko w organizmie unormowało się i przywrócona została naturalna oś hormonalna podwzgórze–przysadka–jajniki. Powodem braku okresu może również być podwyższony poziom prolaktyny we krwi — należy wtedy przeprowadzić test na poziom tego hormonu i wykonać rezonans magnetyczny przysadki (MRI), aby wykluczyć obecność gruczolaka prolaktynowego (prolaktinoma).

Powodem hiperprolaktynemii (zbyt wysokiego poziomu prolaktyny) mogą być leki antykoncepcyjne, antydepresyjne, niektóre preparaty przeciwpsychotyczne, leki na nadciśnienie z grupy antagonistów receptora dopaminowego, a także przewlekły stres i niewydolność tarczycy. Najważniejsze, aby zdiagnozować problem i nie bać się zwrócić o pomoc do ginekologa. W przypadku potwierdzenia hiperprolaktynemii lekarz może zalecić leki obniżające prolaktynę (np. kabergolina lub bromokryptyna), które skutecznie przywracają regularność cyklu.

Istnieje również wiele homeopatycznych leków na bazie ziół, które pomogą wywołać miesiączkę i uregulować cykle owulacyjne — nie zawsze musisz stosować leki hormonalne i antykoncepcyjne. Do popularnych ziół wspomagających regularność cyklu należą: kłącze dzięgielu chińskiego, korzeń pietruszki, liście maliny, kora wierzby oraz nasiona kopru włoskiego. Pamiętaj jednak, że preparaty roślinne również mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami i mają swoje przeciwwskazania. Najważniejszą kwestią, o której nie powinnaś zapominać, jeśli brak okresu znacznie się przedłuża, jest wizyta u lekarza — to on dobierze odpowiednią terapię po zdiagnozowaniu problemu i wykluczy poważniejsze schorzenia endokrynologiczne lub ginekologiczne.