Co na zgagę w ciąży?

403

Niektóre kobiety mają to szczęście, że nigdy nie doświadczyły czym jest zgaga. Niestety, w czasie ciąży możliwość pojawienia się tej dolegliwości zwiększa się, dlatego warto sprawdzić jak objawia się zgaga, jak jej zapobiegać i jak leczyć.

Czym jest zgaga

Zgaga to ostre pieczenie w przełyku, które pojawia się najczęściej po posiłku i zlokalizowane jest za mostkiem. Dolegliwość ta powstaje w wyniku cofania się kwaśnej treści z żołądka, która podrażnia błonę śluzową ścian przełyku. Podczas gdy u części kobiet zgaga stanowi rzadkie zjawisko, u przyszłych mam częstotliwość jej występowania wzrasta znacząco – nawet jeśli wcześniej nigdy jej nie doświadczały.

Intensywność objawów bywa różna – od lekkiego dyskomfortu po silne pieczenie utrudniające normalne funkcjonowanie. Uczucie to nasila się szczególnie w pozycji leżącej lub przy schylaniu, co wiąże się z ułatwionym przepływem treści żołądkowej w kierunku przełyku. W skrajnych przypadkach zgaga może prowadzić do przewlekłego podrażnienia przełyku, dlatego nie należy lekceważyć tego problemu.

Jakie są przyczyny zgagi w ciąży

Jeśli nigdy nie doświadczyłyście zgagi, to istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo, że w czasie ciąży po raz pierwszy pojawi się u Was ta dolegliwość. W wyniku podwyższenia ilości progesteronu w organizmie kobiety spodziewającej się dziecka, rozluźnieniu ulega zwieracz przełyku. Hormon ten działa rozkurczająco na mięśnie gładkie całego układu pokarmowego, co ma służyć lepszemu wchłanianiu składników odżywczych, ale jednocześnie osłabia naturalną barierę przed cofaniem się treści żołądkowej.

Do tego powiększenie się macicy powoduje ucisk na żołądek i co za tym idzie – cofanie się treści żołądkowej. Problem ten nasila się szczególnie w trzecim trymestrze ciąży, gdy rosnące dziecko zajmuje coraz więcej miejsca w jamie brzusznej. Mechaniczne przemieszczenie żołądka ku górze powoduje, że nawet niewielkie ilości pokarmu mogą wywoływać uczucie przepełnienia i refluksu. Choć nad tym nie da się zapanować, to można unikać pewnych grup produktów, które są bezpośrednią przyczyną zgagi.

Warto także pamiętać, że spowolnienie opróżniania żołądka w ciąży sprawia, że pokarm pozostaje w nim dłużej niż zwykle. To kolejny czynnik sprzyjający powstawaniu zgagi, zwłaszcza po obfitych lub tłustych posiłkach, które dodatkowo wydłużają czas trawienia.

Czego unikać przy zgadze w ciąży

Nieodpowiednia dieta oraz styl życia mogą potęgować powstawanie zgagi w ciąży. Przede wszystkim trzeba jeść często, ale niedużo. Nie można też spożywać posiłków w pośpiechu oraz bezpośrednio przed snem – ostatni posiłek powinien zostać zjedzony przynajmniej 2-3 godziny przed położeniem się. Jeśli zgaga pojawia się regularnie, należałoby zacząć ograniczać tłuszcze oraz węglowodany. Nie powinno się też jeść kwaśnych oraz mocno przyprawionych potraw i co z pewnością zasmuci niektóre panie – tłustych słodyczy.

A czego konkretnie należałoby się wystrzegać? Lista produktów, które mogą nasilać objawy, obejmuje:

• kawa (choć nie tylko z tego powodu)
• mocna herbata
• alkohol (po niego bezwzględnie nie można sięgać, głównie ze względu na zdrowie przyszłego potomstwa)
• słodzone napoje gazowane
• słodycze – szczególnie czekolada i wyroby z wysoką zawartością cukru
• cebula w dużych ilościach
• potrawy przyprawione octem
• sok pomidorowy oraz świeże pomidory
• owoce cytrusowe i ich soki
• ostre przyprawy – papryka chili, pieprz cayenne, curry

Warto prowadzić dzienniczek żywieniowy, w którym odnotuje się zjadane produkty i momenty wystąpienia zgagi. Dzięki temu łatwiej zidentyfikować indywidualne czynniki wywołujące dolegliwości, ponieważ organizm każdej kobiety reaguje nieco inaczej. To co u jednej przyszłej mamy wywołuje silną zgagę, u innej może nie powodować żadnych objawów.

Jak zapobiegać zgadze w ciąży

Bardzo ważny jest sam proces konsumpcji. Powinno się jeść spokojnie, bez pośpiechu, długo przeżuwać każdy kęs. Należy unikać spożywania posiłków w pozycji półleżącej lub leżącej – najbardziej optymalne jest jedzenie na siedząco, w wyprostowanej pozycji. W ten sposób powinno się też odpoczywać po jedzeniu.

Dodatkowe metody prewencji obejmują:

• noszenie luźnej odzieży – ciasne ubrania uciskają brzuch i sprzyjają refluksowi
• podwyższenie wezgłowia łóżka – wystarczy podstawić pod nogi łóżka drewniane klocki o wysokości 10-15 cm
• unikanie pochylania się – lepiej przykucać ze zgięciem kolan niż schylać się w pasie
• utrzymywanie prawidłowej masy ciała – nadmierne prибавки wagi potęgują ucisk na żołądek
• spacery po posiłkach – łagodny ruch wspomaga trawienie i zapobiega cofaniu się treści żołądkowej

Szczególnie pomocne okazuje się jedzenie mniejszych porcji 5-6 razy dziennie zamiast trzech obfitych posiłków. Przepełniony żołądek łatwiej ulega refluksowi, więc regularne, ale nieduże dawki jedzenia minimalizują ryzyko wystąpienia zgagi. Warto także zwracać uwagę na właściwy dobór produktów, który będzie przydatny również po porodzie.

Domowe sposoby na zgagę

W zapobieganiu zgagi pomaga spożywanie migdałów. Warto jeść je przez cały okres ciąży (i nie tylko oczywiście), ponieważ oprócz tego, że regulują system trawienny (mają odczyn zasadowy, więc wpływają na zobojętnienie kwasu w żołądku), zawierają jeszcze magnez i wapń. Dlatego zaleca się zjadanie kilku migdałów po każdym posiłku. Należy je dokładnie przeżuwać, aby uwolnić naturalne oleje działające ochronnie na błonę śluzową przełyku.

Mniej przyjemnym, choć równie skutecznym sposobem, jest picie naparu z siemienia lnianego – jedną łyżeczkę należy zalać około 125 ml wrzącej wody i poczekać aż ostygnie. Najlepiej robić to na noc, przez kilka dni. Siemię lniane tworzy śluzową powłokę ochronną w przełyku i żołądku, łagodząc podrażnienia i redukując dyskomfort.

Warto też codziennie pić szklankę kefiru lub jogurtu naturalnego. Równie dobre byłoby mleko, gdyby nie to, że zawiera wiele alergenów, które mogą uczulić płód (to również ważna informacja dla kobiet, które nie potrafiły zrezygnować z picia kawy z mlekiem w czasie ciąży).

Inne sprawdzone domowe metody to:

• żucie gumy bez cukru – stymuluje wydzielanie śliny, która neutralizuje kwas
• picie naparów ziołowych – rumianek, melisa, mięta (choć mięta u niektórych kobiet może nasilać zgagę)
• spożywanie banana – naturalnie zobojętnia kwas żołądkowy
• płatki owsiane na śniadanie – tworzą ochronną warstwę w żołądku
• woda z dodatkiem łyżeczki miodu – łagodzi podrażnienia

Należy pamiętać, że soda oczyszczona, choć często polecana w przeszłości, nie jest zalecana w ciąży ze względu na wysoką zawartość sodu i możliwość zaburzenia równowagi elektrolitowej organizmu.

Bezpieczne leki na zgagę w ciąży

Gdy domowe sposoby są mało skuteczne lub gdy zależy Wam na szybkości działania, można sięgnąć po leki na zgagę bez recepty, które neutralizują kwasowość soku żołądkowego. Należy jednak najpierw zapoznać się dokładnie z ulotką leku – nie każdy może być stosowany w ciąży. Najlepiej byłoby jednak skonsultować to z lekarzem już na samym początku ciąży.

Do preparatów uznawanych za bezpieczne w okresie ciąży należą:

• leki zobojętniające kwas solny – zawierające wodorowęglan sodu, węglan wapnia lub sole glinu
• preparaty alginionowe – tworzą fizyczną barierę ochronną na powierzchni treści żołądkowej
• leki adsorbujące – wiążą nadmiar kwasu i chronią błonę śluzową

Nie należy przekraczać zalecanych dawek nawet jeśli objawy nie ustępują szybko. Przedawkowanie leków zobojętniających może prowadzić do zaparć, biegunki lub zaburzeń gospodarki elektrolitowej. W przypadku utrzymujących się dolegliwości pomimo stosowania leków dostępnych bez recepty, konieczna jest konsultacja z lekarzem, który może przepisać silniejsze preparaty z grupy inhibitorów pompy protonowej dopuszczone do stosowania w ciąży.

Niektóre leki przeciw zgadze mogą wpływać na wchłanianie żelaza i wapnia, dlatego powinno się je przyjmować w odstępie co najmniej 2 godzin od suplementów ciążowych. Warto o tym pamiętać, planując pory przyjmowania poszczególnych preparatów.