Dlaczego warto układać puzzle?

872

Puzzle wielu osobom kojarzą się z typowo dziecięcą rozrywką, jednak w rzeczywistości równie chętnie układają je dorośli! Zastanawiasz się, czy powrócić do hobby z dzieciństwa? Zebraliśmy kilka powodów, dla których warto układać puzzle, a także wskazówki, jak je wybierać!

Puzzle nie są nowym wynalazkiem – pierwsze powstały jeszcze przed rewolucją industrialną. Co ciekawe, pierwotnie nie były one traktowane jako zabawka, a jako pomoc naukowa. Ich twórca, londyńczyk John Spilsbury, kartograf, chciał pomóc swoim uczniom w nauce geografii. Aby to umożliwić, pociął mapy na kawałki. Pomysł przyjął się i wkrótce puzzle zaczęto wykorzystywać również w nauczaniu innych przedmiotów.

Dziś puzzle stanowią przede wszystkim przykład zabawki, chętnie kupowanej dzieciom, jednak wciąż o olbrzymim potencjale dydaktycznym. To rozrywka, która łączy pokolenia i wpływa pozytywnie na rozwój mózgu w różnych obszarach. Pytanie, czy warto układać puzzle, jest więc retoryczne – należałoby zastanowić się raczej, jakie korzyści płyną z ich układania!

Korzyści poznawcze i psychiczne płynące z układania puzzli

Powodów, dla których warto układać puzzle, jest sporo. Zacznijmy od korzyści związanych z rozwojem różnych umiejętności, które warto kształtować już od najmłodszych lat. Puzzle:

• sprawiają, że dostrzegasz więcej szczegółów i łatwiej wyłapujesz detale;
• rozwijają myślenie logiczne i perspektywiczne, ponieważ opracowanie odpowiedniej strategii znacząco ułatwia i przyspiesza ich układanie;
• pomagają w zapamiętywaniu różnych obszarów wiedzy;
• wspierają rozwój koordynacji wzrokowo-ruchowej, zwłaszcza u małych dzieci;
• wzmacniają pamięć przestrzenną poprzez zapamiętywanie kształtów, kolorów i wzorów;
• uczą rozpoznawania relacji między częścią a całością obrazu.

Nie zapominajmy również o korzyściach związanych z dobrostanem psychicznym. Wiele osób traktuje układanie puzzli jako swego rodzaju medytację, terapię antystresową czy sposób na wyciszenie się i zapanowanie nad natłokiem myśli. To aktywność, która wymaga maksymalnego skupienia, a więc pozwala zapomnieć o codziennych zmartwieniach i dać się pochłonąć jednemu zadaniu. Dla niektórych taką wyciszającą aktywnością jest szydełkowanie, malowanie obrazów, robienie makram, czy nawet sprzątanie. Są też tacy, którzy wolą właśnie układanie puzzli.

Jednocześnie, układanie puzzli – zwłaszcza takich skomplikowanych wariantów jak puzzle złożone z 1000 i więcej drobnych elementów – to wspaniała nauka cierpliwości. Zwłaszcza dzieci, które często szybko się zniechęcają, gdy coś nie przychodzi im łatwo, mogą nauczyć się konsekwencji i nie poddawania się, właśnie dzięki puzzlom. Proces ten rozwija również wytrwałość i umiejętność radzenia sobie z frustracją, gdy odpowiedni element nie chce się odnaleźć. Ułożony do końca obrazek to w końcu najlepsza nagroda i źródło satysfakcji z osiągniętego celu!

Jak dobrać puzzle do wieku i umiejętności?

Dopasowywanie do siebie poszczególnych, wymieszanych ze sobą elementów obrazka może być zadaniem o różnym stopniu trudności. Wpływ na trudność mają trzy aspekty – poziom skomplikowania i wpływająca na niego ilość przedstawionych na grafice detali, liczba kawałków, na które został podzielony oraz ich wielkość. Puzzle ze szczegółową ilustracją i dużą ilością elementów zazwyczaj składa się całymi godzinami, dniami, a nawet tygodniami, zaś miłośnicy tej rozrywki po złożeniu często oprawiają je w ramy jako element dekoracyjny wnętrza.

Puzzle dla najmłodszych (do 5. roku życia)

Ilość puzzli w zestawie najczęściej wiąże się z kategorią wiekową. Dla najmłodszych dzieci do 5. roku życia zaleca się duże puzzle o kilku lub kilkunastu fragmentach. Pierwsze tego typu zabawki najczęściej mają ich tylko sześć. Ciekawym wyborem są również puzzle podłogowe z miękkiej pianki, które po złożeniu mogą być wykorzystane jako siedzisko i miejsce do zabawy. Tego typu rozwiązanie łączy funkcję edukacyjną z praktyczną, a miękki materiał zapewnia bezpieczeństwo podczas zabawy.

Puzzle dla dzieci w wieku szkolnym (powyżej 7. roku życia)

Dzieci powyżej 7. roku życia z powodzeniem mogą podjąć się układania obrazków złożonych z kilkudziesięciu, a nawet kilkuset elementów. W tym wieku większość maluchów posiada już wystarczająco rozwiniętą motorykę małą oraz umiejętność logicznego myślenia, by poradzić sobie z bardziej skomplikowanymi zestawami. Dobrym pomysłem są również zabawki edukacyjne, które łączą naukę z rozrywką.

Puzzle dla nastolatków i dorosłych (16+)

Natomiast puzzle dedykowane osobom w wieku 16+ oraz dorosłym to często prawdziwe mozaiki z setkami lub tysiącami malutkich części. Takie zestawy mogą stanowić wyzwanie na wiele wieczorów i doskonale sprawdzają się jako forma relaksu po intensywnym dniu pracy. Układanie puzzli w towarzystwie rodziny czy przyjaciół to również świetny sposób na spędzenie czasu razem, bez konieczności korzystania z ekranów.

Tematyka puzzli – jak wybrać odpowiedni motyw?

Jeśli chcesz, by puzzle były jednocześnie rozrywką i sposobem na kreatywną naukę, warto wybrać warianty ze znanymi dziełami sztuki czy mapy. Szeroki wybór takich (oraz innych rodzajów) puzzli znajdziesz na empik.com/zabawki/puzzle/. W ten sposób, układający mogą jednocześnie przyswajać wiedzę – na przykład zapamiętywać rozmieszczenie państw, ich stolice czy charakterystyczne zabytki.

Dzieciom poleca się wybierać obrazki ze zwierzętami, postaciami z bajek czy filmowymi bohaterami. Tego typu motywy są nie tylko atrakcyjne wizualnie, ale również pomagają w rozwijaniu wyobraźni i rozpoznawaniu ulubionych postaci. Najmłodsi chętniej sięgają po puzzle, które przedstawiają coś, co znają i lubią – od bohaterów Disneya po zwierzęta z zoo.

Nastolatkowie mogą być zadowoleni z puzzli przedstawiających piękne krajobrazy, znane miasta, naturę, układ słoneczny czy mapę świata lub Polski, a nawet wydarzenia historyczne i znane dzieła malarskie. Możliwości jest naprawdę wiele, a zalety wynikające z układania puzzli tylko podkreślają fakt, że jest to świetna forma spędzania czasu dla osób w niemal każdym wieku. Dla dorosłych interesującym wyborem mogą być również puzzle z fotografii – własnych wspomnień z wakacji czy rodzinnych uroczystości, które po ułożeniu stają się wyjątkową pamiątką.

Układanie puzzli jako aktywność rodzinna i towarzyska

Jedną z najmniej docenianych zalet puzzli jest ich potencjał integracyjny. Układanie puzzli może być doskonałą okazją do wspólnego spędzania czasu przez całą rodzinę – od najmłodszych członków po dziadków. W przeciwieństwie do wielu nowoczesnych form rozrywki, puzzle nie wymagają żadnych umiejętności technicznych ani dostępu do internetu, a zarazem angażują wszystkich uczestników w realizację wspólnego celu.

Podczas wspólnego układania puzzli rodzice mogą obserwować postępy swoich dzieci, wspierać je w trudnych momentach i uczyć strategii rozwiązywania problemów. To również doskonała okazja do rozmów i budowania więzi, które w codziennym pędzie życia często schodzą na dalszy plan. Wiele rodzin tworzy tradycję układania jednego dużego puzzla w czasie świąt czy wakacji, co staje się rytuałem, do którego wszyscy z niecierpliwością wracają.

Czy puzzle mogą zastąpić czas przed ekranem?

W dobie wszechobecnych ekranów – tabletów, smartfonów, komputerów – puzzle stanowią wartościową alternatywę dla cyfrowej rozrywki. Podczas gdy gry komputerowe czy oglądanie filmów są formą biernej konsumpcji, układanie puzzli wymaga aktywnego zaangażowania umysłu i ciała. Dzieci spędzające czas nad puzzlami rozwijają umiejętności, które przydadzą się w szkole i życiu codziennym – od koncentracji po myślenie analityczne.

Co więcej, puzzle nie wywołują nadmiernej stymulacji zmysłów, która często towarzyszy korzystaniu z urządzeń elektronicznych. Układanie ich przed snem może nawet pomóc w uspokojeniu i przygotowaniu do odpoczynku, podczas gdy światło niebieskie emitowane przez ekrany utrudnia zasypianie. Dla rodziców poszukujących sposobów na ograniczenie czasu, jaki dzieci spędzają przed ekranami, puzzle mogą być doskonałym rozwiązaniem – angażującym, rozwijającym i jednocześnie relaksującym.