Wielu rodziców martwi się, czy zdrowa i urozmaicona dieta wystarczy, by dostarczyć dzieciom wszystkich niezbędnych witamin. W większości przypadków należy tylko zwracać uwagę na to, co pojawia się w jadłospisie, by dziecko rozwijało się prawidłowo. Są jednak sytuacje, w których warto włączyć do codziennego menu preparaty z witaminami. Kiedy dzieci potrzebują dodatkowych witamin? Jak długo trzeba je podawać?
- Dodatkowe witaminy dla niemowląt
- Porcja witamin dla przedszkolaka
- Pamiętajmy, by nie przesadzać z witaminami!
Suplementacja u najmłodszych
Wszystkie niemowlęta — nawet te karmione mlekiem matki — potrzebują dodatkowej porcji dwóch witamin. Pierwszą z nich jest witamina K i należy podać ją dziecku tuż po porodzie. Można to zrobić na dwa sposoby: domięśniowo zaraz po urodzeniu lub doustnie. W przypadku pierwszej metody wystarczy jedna dawka, a przy drugiej witaminę K trzeba suplementować przez pierwsze 3 miesiące życia malucha. Dlaczego podawanie witaminy doustnie trwa tak długo? Witaminę K nasz organizm produkuje dzięki bakteriom żyjącym w jelicie grubym. Niestety ta zdolność ujawnia się dopiero po kilku miesiącach życia. Do czasu aż organizm nauczy się sam produkować witaminę K, musi ona być podawana z pożywieniem. Niedobór tej witaminy może prowadzić do choroby krwotocznej noworodków — groźnego stanu zagrażającego życiu.
Drugą witaminą, która jest niezbędna dla maluchów, jest witamina D. Wpływa ona na prawidłowy rozwój szkieletu u dzieci, bo pomaga w wchłanianiu wapnia z jelit i gromadzeniu go w kościach. Braki witaminy D mogą zakończyć się krzywicą, czyli groźną chorobą szkieletu. Kości dotknięte krzywicą stają się podatne na odkształcenia i plastyczne, dlatego łatwo się uszkadzają lub nieprawidłowo formują. Aby zapobiec tej chorobie, należy codziennie podawać dzieciom witaminę D w pożywieniu. Nawet dorosłe osoby cierpią z powodu niedoborów tej witaminy. Organizm potrafi sam ją produkować, gdy nasza skóra ma kontakt ze słońcem. Niestety w naszym klimacie mamy tyle ponurych dni, że mało komu udaje się samemu wyprodukować odpowiednią ilość witaminy D. Dlatego suplementacja u niemowląt powinna być kontynuowana nie tylko przez pierwszy rok życia, ale często także w kolejnych latach — szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy ekspozycja na słońce jest minimalna.
Kiedy starsze dzieci wymagają wsparcia witaminowego
W przypadku starszych dzieci — kilkulatków i dzieci w wieku szkolnym — mogą zdarzyć się sytuacje, gdy podawanie dodatkowych witamin będzie konieczne. Zdrowe dzieci potrzebują dla prawidłowego rozwoju tylko zbilansowanej diety, bogatej w produkty ze wszystkich grup żywieniowych. Jednak jeśli nasza pociecha dużo ostatnio choruje, to warto przez jakiś czas podawać jej preparat wielowitaminowy (na przykład Visolvit http://visolvit.pl/). Częste infekcje wirusowe świadczą o tym, że układ immunologiczny dziecka jest osłabiony i potrzebuje wzmocnienia. W czasie choroby często pojawia się również brak apetytu, co dodatkowo odcina organizm od źródła łatwo przyswajalnych witamin. To, czego potrzebuje dziecko w okresach obniżonej odporności to przede wszystkim porcja kwasów omega-3, witaminy A, C oraz z grupy B, wapń, żelazo i magnez. Jeśli dziecko męczyły choroby bakteryjne i potrzebna była kuracja antybiotykami, to należy również podawać probiotyki. To bakterie, które budują dobrą florę bakteryjną układu pokarmowego i przy okazji wzmacniają odporność.
Niedobory u dziecka z problemami z apetytem
Zbyt mało witamin przyjmują również dzieci, które mają problemy z apetytem. Bez zdrowych posiłków organizm nie może zgromadzić odpowiedniej ilości witamin. Ten problem często występuje u dzieci, które odmawiają jedzenia niektórych warzyw lub owoców. Krótkotrwałe odmawianie posiłków nie doprowadzi do braków w witaminach, ale jeśli ten stan trwa już kilka tygodni, możemy zacząć się martwić. Pierwszym krokiem jest wizyta u lekarza i wykonanie dziecku badań. Niedobory w witaminach należy uzupełnić odpowiednimi preparatami, a na przyszłość warto poszukać sposobu na to, żeby dziecko polubiło zdrowe potrawy.
Anemia u dzieci — jak rozpoznać i leczyć
Jeśli podczas badań okaże się, że kilkulatek cierpi na anemię, należy jak najszybciej uzupełnić poziom witaminy B12, żelaza i kwasu foliowego. Zwracajmy uwagę czy skóra dziecka nie jest blada i czy nie męczy się zbyt szybko. Takie symptomy często wskazują na anemię. Niedobór żelaza może negatywnie wpływać na rozwój poznawczy dziecka, dlatego reakcja musi być szybka. Dodatkowych porcji witamin potrzebują też dzieci, które z powodu choroby lub ciężkiej alergii muszą stosować niedoborowe diety. W takim wypadku ciężko o zbilansowane posiłki, więc potrzebne witaminy należy dostarczać osobno — najlepiej po konsultacji z dietetykiem dziecięcym, który pomoże zaplanować odpowiednią suplementację.
Granice rozsądnej suplementacji
Witaminy są bardzo ważne dla naszego organizmu, bo pomagają mu prawidłowo funkcjonować, wspomagają pracę narządów wewnętrznych oraz biorą udział w wielu procesach ważnych dla naszego ciała. Niestety nadmiar witamin może również szkodzić. Bardzo wiele witamin jest trudno przedawkować, bo organizm sam usuwa ich nadmiar z moczem. Jednak już zbyt duże dawki witaminy C mogą szkodzić nerkom, a przedawkowanie takich witamin jak witamina A i D bywa nawet niebezpieczne dla życia. Szczególnie witamina A w nadmiarze gromadzi się w wątrobie i może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych, w tym uszkodzenia tego narządu.
Zdrowa dieta podstawą rozwoju
Dlatego pamiętajmy, że z dodatkowymi preparatami witaminowymi trzeba uważać i nie podawajmy ich nigdy bez wyraźnej potrzeby. Zdrowie buduje się odpowiednią dietą bogatą w świeże warzywa, owoce, ryby, zdrowe tłuszcze i orzechy, jajka, mięsa z dobrego źródła oraz wartościowe zboża. Jeśli uważamy, że dziecku może brakować jakichś witamin, warto najpierw skonsultować swoje obawy z lekarzem i wykonać badania krwi. Morfologia, stężenie żelaza, witaminy D oraz witaminy B12 to podstawowe badania, które pozwolą ocenić stan odżywienia dziecka i podjąć świadome decyzje dotyczące ewentualnej suplementacji.
Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!