Obecnie na całym świecie panuje mit matki idealnej, takiej, która po kilku nieprzespanych nocach ma energię i czas na wszystko i jest przy tym zadbana, szczupła i szczęśliwa. To wpędza wiele kobiet w poczucie beznadziejności, kiedy nie potrafią sprostać trudom macierzyństwa i nic nie układa się tak, jak przedstawia się to w mediach. Wówczas profesjonalne wsparcie psychologa jest wręcz nieodzowne. Z poniższego artykułu dowiesz się, kiedy powinnaś o taką pomoc poprosić.
Objawy wskazujące na potrzebę konsultacji psychologicznej
Macierzyństwo, jak wszystko na tym świecie, ma swoje jasne i ciemne strony. Pojawienie się na świecie długo wyczekiwanej pociechy to radość, której nie opiszą żadne słowa. Jednak wraz z narodzinami małego człowieka przybywa wiele nowych obowiązków, z którymi nie każda kobieta miała wcześniej styczność. Ich natłok przewraca życie do góry nogami i wówczas pojawia się rozczarowanie i rozgoryczenie, bo przecież macierzyństwo miało wyglądać zupełnie inaczej.
Kobiety dzielą się na takie, które łatwo i gładko odnajdują się w roli matki oraz na takie, które mimo szczerych chęci nie umieją sobie poradzić. Największy błąd, jaki popełniają matki z tej drugiej grupy to udawanie, że problemu w ogóle nie ma. Notorycznie tłumione złe samopoczucie powoduje rosnące napięcie i frustrację, aż w końcu za wszystkie życiowe niepowodzenia obarcza się swoich najbliższych w tym samo dziecko.
Jeżeli mama czuje się we wszystkim zagubiona, samotna i przede wszystkim przeciążona piętrzącymi się trudnościami, nie może dłużej zwlekać tylko czym prędzej poszukać dla siebie wsparcia. Szczególnie niepokojące sygnały to:
- utrzymujące się uczucie przygnębienia przez większość dnia przez co najmniej dwa tygodnie
- narastająca niechęć do kontaktu z dzieckiem lub obojętność wobec jego potrzeb
- myśli o zrobieniu krzywdy sobie lub niemowlęciu
- chroniczne zaburzenia snu niezwiązane z wyłącznie rytmem dziecka
- nagłe i niemotywowane wybuchy złości skierowane wobec najbliższych
- natrętne myśli dotyczące katastroficznych scenariuszy związanych z dzieckiem
- całkowity brak satysfakcji z opieki nad noworodkiem pomimo wcześniejszej radości z ciąży
Każdy z powyższych objawów stanowi wystarczający powód do umówienia wizyty u specjalisty. Wczesna interwencja młodej mamie pozwala uniknąć pogłębienia się problemów emocjonalnych i rozwoju depresji poporodowej.
Różnica między depresją poporodową a normalnym zmęczeniem
Pierwsze tygodnie po narodzinach dziecka wiążą się z naturalnym wyczerpaniem organizmu. Niewyspanie, ból po porodzie, zmiany hormonalne — to wszystko składa się na tymczasowy dyskomfort, który zazwyczaj mija samoistnie w ciągu kilku tygodni. Problem zaczyna się wtedy, gdy objawy nie ustępują, a wręcz nasilają się z czasem.
Depresja poporodowa różni się od zwykłego zmęczenia przede wszystkim trwałością i intensywnością objawów. Kobieta cierpiąca na depresję poporodową nie odczuwa ulgi nawet po odpoczynku, nie cieszy się drobnymi sukcesami w opiece nad dzieckiem i nie odczuwa emocjonalnej więzi z noworodkiem. Zamiast tego dominuje poczucie pustki, bezradności i wszechogarniającej beznadziei.
Warto podkreślić, że depresja poporodowa to schorzenie medyczne, a nie oznaka słabości charakteru. Dotyczy nawet co piątej rodzącej kobiety i wymaga profesjonalnej interwencji — czasem farmakologicznej, zawsze psychoterapeutycznej. Nieleczona może prowadzić do poważnych konsekwencji zarówno dla matki, jak i dla rozwoju emocjonalnego dziecka.
Dostępne formy wsparcia dla matek w kryzysie
O pomoc możesz się zwrócić do psychologa lub do innych mam. Najlepiej takich w twoim przedziale wiekowym, ponieważ łatwiej nawiążecie nić porozumienia. W internecie znajdziesz mnóstwo forów, na których kobiety dzielą się poradami, rozterkami i wzajemnie się wspierają. Kto cię lepiej zrozumie niż inna mama? Załóż konto na takim forum i opisz swoje problemy. Nie wstydź się niczego. Wiele kobiet na takich forach niejedno już w życiu przeszły, a swoim doświadczeniem mogą ci pomóc i doradzić, jak rozwiązać dany problem.
Pomoc psychologiczna i psychiatryczna
Jeśli poczujesz, że takie wsparcie jest niewystarczające, wówczas zgłoś się do psychologa. Taka porada będzie ci potrzebna wtedy, kiedy uznasz, że nie radzisz sobie z własnymi emocjami i boisz się, że możesz stracić nad sobą panowanie lub kiedy zaczniesz czuć się wszystkim zniechęcona, co sprawi, że będziesz mieć trudności w opiece nad dzieckiem.
Jeżeli dręczą cię problemy przeszłości, jeśli zmagasz się z pewnymi traumami, co wpływa na twoje relacje z maleństwem, wówczas skorzystaj z telefonu zaufania bądź poszukaj kontaktu do psychologa w internecie. Najważniejsze, abyś zdała sobie sprawę z tego, że nie jesteś sama. Nie tylko ty zmagasz się z trudami macierzyństwa, takich jak ty jest naprawdę wiele.
W przypadku nasilonych objawów depresji poporodowej niezbędna może okazać się konsultacja psychiatryczna. Psychiatra oceni, czy konieczne jest włączenie leków przeciwdepresyjnych lub anksjolitycznych. Wiele kobiet obawia się farmakoterapii ze względu na karmienie piersią, jednak istnieją preparaty bezpieczne dla niemowląt karmionych naturalnie. Decyzję o ich zastosowaniu zawsze podejmuje lekarz po dokładnej analizie stanu zdrowia pacjentki.
Grupy wsparcia i telefony zaufania
Alternatywą lub uzupełnieniem terapii indywidualnej są grupy wsparcia dla młodych matek. Uczestnictwo w spotkaniach grupowych pozwala zobaczyć, że inne kobiety zmagają się z podobnymi problemami. Wymiana doświadczeń, wspólne poszukiwanie rozwiązań i budowanie relacji z osobami w analogicznej sytuacji życiowej przynosi często znaczną ulgę emocjonalną.
W sytuacjach nagłych, gdy potrzebujesz natychmiastowego wsparcia, skorzystaj z telefonów zaufania prowadzonych przez organizacje pozarządowe i ośrodki interwencji kryzysowej. Dyżurujący psycholodzy lub psychoterapeuci udzielają wsparcia całodobowo, zachowując pełną anonimowość rozmowy.
Przełamywanie mitów o idealnym macierzyństwie
Nie daj się mamić cudownymi opowieściami z internetu, gdzie roi się od zdjęć uśmiechniętych dzieci oraz równie ucieszonych, umalowanych i zadbanych mam. To czysta fikcja. Nie jedna instamama została „zdemaskowana”, a oczom obserwatorów ukazał się wszechogarniający bałagan, stos brudnych naczyń w zlewie, dziecko z pełną pieluchą i płaczące w niebo głosy.
Żyjemy w czasach kiedy wszystko jest na pokaz, kiedy chęć zdobycia czyjegoś uznania jest tak duża, że pokazujemy nieprawdziwy obraz samych siebie oraz naszego otoczenia. Media społecznościowe kreują nierealistyczne standardy macierzyństwa, które dla większości kobiet są po prostu nieosiągalne. Porównywanie się do wyidealizowanych wizerunków prowadzi do frustracji i poczucia własnej nieadekwatności.
Pamiętaj, że dobra matka to nie taka „zrobiona” tylko ta, która jest zawsze obok swojego dziecka, gotowa na wszelkie poświęcenia, nawet kosztem samej siebie. Wartościowe macierzyństwo opiera się na autentycznej obecności, a nie na spełnianiu zewnętrznych oczekiwań.
Dbanie o zdrowie psychiczne jako priorytet
Decyzja o skorzystaniu z pomocy psychologicznej nie jest oznaką porażki, lecz aktem odpowiedzialności wobec siebie i dziecka. Zdrowie psychiczne matki przekłada się bezpośrednio na rozwój emocjonalny niemowlęcia. Dzieci wychowywane przez mamy w depresji częściej doświadczają problemów z regulacją emocji, zaburzeń lękowych i trudności w nawiązywaniu relacji społecznych.
Inwestycja w swoją stabilność psychiczną to inwestycja w przyszłość całej rodziny. Nie czekaj, aż sytuacja stanie się nie do zniesienia. Im wcześniej podejmiesz działania, tym szybciej odzyskasz równowagę i radość z macierzyństwa. Współczesna psychologia dysponuje skutecznymi narzędziami terapeutycznymi, które pozwalają przepracować trudne emocje i nauczyć się konstruktywnych strategii radzenia sobie ze stresem.
Jeśli czujesz, że tracijesz grunt pod nogami, nie zwlekaj — sięgnij po pomoc już dziś. Twoje zdrowie i samopoczucie mają fundamentalne znaczenie nie tylko dla ciebie, ale również dla harmonijnego rozwoju twojego dziecka.