Biegunka u dziecka może mieć naprawdę ciężki przebieg. Maluchy dużo gorzej znoszą takie dolegliwości niż dorośli, dlatego trzeba otoczyć je wtedy szczególną opieką. Małe dzieci bardzo często mogą ulec odwodnieniu podczas biegunki, a to już bardzo groźne dla ich zdrowia, a nawet życia. Jak zatem wyleczyć biegunkę u dziecka?
Przyczyny biegunek u dzieci
Przyczyn rozwolnienia u dzieci może być naprawdę sporo. Wśród nich wymienia się biegunkę spowodowaną zatruciem pokarmowym. To najczęściej spotykana przypadłość. Są za nią odpowiedzialne bakterie, głównie Salmonella i Shigella. Oprócz wodnistych stolców wśród objawów wymienia się jeszcze:
- bóle brzucha
- wymioty
- gorączkę
- ogólne osłabienie organizmu
Biegunki wirusowe – rotawirusy i ich skutki
Niektóre dzieci zmagają się z biegunkami wirusowymi, wtedy można mówić o grypie żołądkowej lub nieżycie żołądka i jelit. Sprawcami są tutaj wirusy, a najczęściej rotawirusy. Najpierw wydaje się, że dziecko jest przeziębione, a zaraz pojawiają się dodatkowe objawy, takie jak wymioty, biegunka i wysoka gorączka dochodząca nawet do 40°C. Dziecko jest osłabione, nie ma apetytu, a liczba wypróżnień w znacznym stopniu przekracza normę. U najmłodszych dzieci rotawirusy stanowią jedną z głównych przyczyn ciężkich odwodnień wymagających hospitalizacji.
Biegunka antybiotykowa i jej mechanizm
Dzieci mogą mieć także biegunkę poantybiotykową, która pojawia się podczas lub po kuracji antybiotykowej. Maluch ma wtedy zniszczoną naturalną florę bakteryjną jelitową, a jego organizm może odpowiedzieć na to biegunką. Antybiotyki eliminują nie tylko chorobotwórcze bakterie, ale również pożyteczne mikroorganizmy zasiedlające przewód pokarmowy. W takim przypadku uzupełnienie probiotyków bywa niezbędne do odbudowy prawidłowej flory.
Zapalenie wyrostka robaczkowego – symptomy wymagające pilnej interwencji
Rozwolnienie występuje też przy zapaleniu wyrostka robaczkowego. To szczególnie niebezpieczne zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Oprócz biegunki pojawia się ból brzucha, najpierw w okolicy pępka, potem przesuwa się on w prawą stronę. Jeśli dziecko nie ma apetytu, ma podniesioną temperaturę ciała i leży z podkurczonymi nóżkami, może to oznaczać zapalenie wyrostka robaczkowego. W takiej sytuacji nie wolno podawać dziecku leków przeciwbólowych przed konsultacją lekarską – mogą one zamaskować objawy i utrudnić diagnostykę.
Jak leczyć biegunkę u dziecka?
Nawodnienie – podstawa leczenia biegunki
Najważniejsze jest nawodnienie. Dzieci częściej niż dorośli ulegają odwodnieniu podczas biegunki. Maluchowi należy podawać wodę nawet wtedy, gdy nie chce ono pić. Zaleca się też dodawanie do napoju elektrolitów, które można kupić w każdej aptece i o różnych, owocowych smakach. Elektrolity uzupełniają nie tylko utracone płyny, ale również sód, potas i glukozę, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Podajemy je małymi porcjami, co kilkanaście minut, aby nie pobudzić wymiotów.
Dieta podczas biegunki – co można, a czego unikać
Co w takiej sytuacji z jedzeniem? Lepiej odstawić produkty pochodzenia mlecznego, ponieważ mogą one podrażniać jelita. Lepiej podawać dziecku lekkostrawne pokarmy, na przykład:
- kleiki na ryżu lub makaronie
- suchary lub tostowane pieczywo
- gotowane warzywa (marchew, ziemniaki)
- starte jabłka
- banany
- chude mięso drobiowe gotowane
Unikamy tłustych potraw, surowych warzyw i owoców, soków owocowych oraz słodyczy. Małe dzieci mogą wrócić do karmienia piersią na żądanie – mleko matki nie obciąża jelit i dostarcza naturalnych przeciwciał.
Domowe sposoby na biegunkę – sprawdzone metody
Można też zastosować sposoby naszych babć na rozwolnienie. Na tę przypadłość od lat wiadomo, że pomagają czarne jagody. Jeśli je mamy, zróbmy z nich herbatkę. Wystarczą 2–3 łyżki suszonych czarnych jagód, trzeba je wrzucić do wody, doprowadzić do wrzenia i gotować jeszcze przez kilka minut. Taki napój można podawać dziecku nawet 3 razy dziennie. Jagody zawierają garbniki, które ściągają błonę śluzową jelit i ograniczają wydzielanie płynów do światła jelita.
Jakie leki na biegunkę?
Preparaty farmakologiczne dostępne bez recepty
Jeśli biegunka przybrała ostrzejszą postać, można dziecku podać leki na biegunkę, które dostępne są w aptekach. Dla maluchów można kupić preparaty, które są w formie płynnej. Niektóre z nich mają owocowy smak, żeby dziecko chciało je przyjąć. Do najczęściej stosowanych należą:
- probiotyki (szczepy Lactobacillus, Saccharomyces boulardii) – przywracają naturalną florę jelitową
- diosmektyt – substancja wiążąca toksyny i bakterie w przewodzie pokarmowym
- racekadotryl – zmniejsza wydzielanie wody do jelit, nie wpływając na perystaltykę
Nie wolno podawać dziecku leków hamujących perystaltykę (np. loperamid) bez zgody lekarza – mogą one przedłużyć zakażenie bakteryjne poprzez zatrzymanie drobnoustrojów w jelitach.
Kiedy konieczna jest wizyta u lekarza
Jeśli biegunka nie przechodzi mimo podawania leków i nawadniania, a dziecko czuje się coraz gorzej, warto natychmiast skonsultować się ze specjalistą. Szczególnie niepokojące sygnały to:
- brak oddawania moczu przez ponad 6 godzin
- suche usta i język, brak łez podczas płaczu
- zapadnięte ciemiączko u niemowląt
- senność, apatia, brak reakcji na bodźce
- krew lub śluz w stolcu
- gorączka powyżej 38,5°C u niemowląt lub powyżej 39°C u starszych dzieci
- utrzymujące się wymioty uniemożliwiające nawodnienie
W takich przypadkach może być konieczne nawadnianie dożylne w warunkach szpitalnych oraz diagnostyka w kierunku bakteryjnego lub pasożytniczego podłoża biegunki. Pamiętajmy, że u małych dzieci odwodnienie może rozwinąć się bardzo szybko – nawet w ciągu kilku godzin – dlatego czujność rodziców i szybka reakcja mają tak duże znaczenie.