Żywotność plemników nie jest żadną tajemnicą, choć długość ich życia będzie uzależniona od kilku czynników. Będzie to zależało między innymi od tego czy warunki, w których się znajdą będą sprzyjające czy nie. Ile właściwie żyją plemniki? Po jakim czas od stosunku może dojść do zapłodnienia?
- Charakterystyka plemników
- Ile żyją plemniki po stosunku?
- Ile żyją plemniki na zewnątrz?
- Ile żyją plemniki w pochwie?
- Kiedy może dojść do zapłodnienia?
Charakterystyka plemnikow
Plemniki produkowane są w jądrach, a dokładniej w worku mosznowym. Pozwala to na utrzymanie niższej temperatury na zewnątrz, a tym samym są to warunki sprzyjające do ich wytwarzania. Właśnie tam dochodzi do ich produkcji, a ich okres dojrzewania trwa około 3 tygodni. Dzięki witce wprawianej w ruch plemnik jest w stanie się przemieszczać, a taką ruchliwość wykazuje nawet przez wiele kolejnych dni. Jeżeli nie dojdzie do wytrysku, plemniki samoistnie zanikają, wcześniej tracąc na witalności.
O żywotności plemników świadczy przede wszystkim obecność hormonów oraz testosteronu. Im wyższy ich poziom, tym większa ruchliwość plemników i ich zdolność do zapłodnienia. One też odpowiadają za żywotność, jednak długość przetrwania będzie zależała także od środowiska, w którym się znajdą. Prawidłowy poziom testosteronu wpływa nie tylko na liczbę produkowanych plemników, ale również na ich morfologię i zdolność do pokonywania bariery śluzu szyjkowego.
Ile żyją plemniki po stosunku?
Rozważając tę kwestię, należy zwrócić uwagę przede wszystkim na środowisko, w którym znajdą się plemniki zaraz po stosunku. Inaczej to wygląda, gdy dojdzie do wytrysku poza pochwą, a inaczej w pochwie, przy czym w tym drugim przypadku istotne jest także w którym momencie cyklu miało miejsce zbliżenie. Na tej podstawie czas życia plemników można rozciągnąć od około 12 godzin do nawet 5 dni.
Plemniki w organizmie kobiety mogą przeżyć znacznie dłużej niż poza nim, ponieważ pH pochwy oraz śluz szyjkowy w okresie płodnym tworzą dla nich środowisko chroniące przed wysuszeniem. Średnio jednak większość plemników zachowuje zdolność do zapłodnienia przez 48–72 godziny, co sprawia, że moment zbliżenia nie musi pokrywać się z momentem owulacji, aby doszło do poczęcia dziecka.
Ile żyją plemniki na zewnątrz?
O skuteczności plemnika świadczy jego ruchliwość. Im jest większa, tym lepiej i tym większe szanse na zapłodnienie, ponieważ w momencie wytrysku wydostaje się nawet 40–100 mln plemników, każdy z nich walczy o to, by jako pierwszym dotrzeć do komórki jajowej. Oczywiście, żeby plemnik był ruchliwy, muszą zostać zachowane odpowiednie warunki, najlepiej ciepłe i wilgotne o zakwaszeniu zasadowym. Gdy trafią na pościel, podłogę, ręcznik czy gdziekolwiek indziej, giną właściwie natychmiast, przeżywając maksymalnie do kilkunastu minut.
Gdy znajdą się w bardziej wilgotnym i ciepłym środowisku, na przykład wodzie o temperaturze 37 stopni czy na skórze, mogą przetrwać nawet kilkanaście godzin, co jednak nie oznacza szans na zapłodnienie. Powietrze, światło słoneczne oraz zmiany temperatury prowadzą do szybkiej degradacji błony komórkowej plemnika, co czyni go niezdolnym do penetracji komórki jajowej nawet jeśli zachowa minimalną ruchliwość. Dlatego plemniki odkładające się na powierzchniach nieorganicznych tracą swój potencjał reprodukcyjny w krótkim czasie.
Ile żyją plemniki w pochwie?
Gdy dojdzie do wytrysku w pochwie, żywotność plemników będzie zależała od kilku kwestii – tego jaki przypada okres cyklu kobiety, a także ogólnego stanu zdrowia mężczyzny. Najlepsze warunki są w momencie, gdy pochwa jest w okresie owulacji, śluz szyjkowy jest rzadki i przejrzysty, a pH pochwy zasadowe. Pozwala to na lepsze przemieszczanie się plemników i w takich warunkach mogą przetrwać przez 48–72 h, w ekstremalnie dobrych warunkach nawet do 5 dni.
W momencie, gdy śluz jest niepłodny, gęsty i białawy, czas życia plemników znacząco się skraca i może trwać maksymalnie do 12 godzin. Kwaśne pH pochwy w tym okresie działa destrukcyjnie na plemniki, dlatego większość z nich ginie zanim dotrze do szyjki macicy. Ponadto hormony żeńskie wydzielane w różnych fazach cyklu modyfikują skład śluzu szyjkowego – w fazie przedowulacyjnej zawiera on więcej wody i glukozy, co sprzyja migracji plemników, natomiast po owulacji wzrasta stężenie białek tworzących gęstą sieć, która skutecznie blokuje drogę do macicy. Z tego względu poznanie własnych dni płodnych jest podstawą zarówno dla par starających się o dziecko, jak i tych stosujących naturalne metody planowania rodziny.
Kiedy może dojść do zapłodnienia?
Na wstępie warto powiedzieć od razu, że zapłodnienie nie następuje od razu po stosunku. Z racji często dość długiej żywotności plemników, które mogą przetrwać w pochwie kobiety nawet 5 dni, do samego zapłodnienia może dojść po właśnie takim czasie. Z tego też powodu, gdy kobieta zajdzie w ciążę, trudno jest dokładnie określić moment zapłodnienia, ponieważ data stosunku nie jest jednocześnie datą zapłodnienia.
Zapłodnienie może nastąpić tylko wtedy, gdy w drogach rodnych kobiety znajduje się dojrzała komórka jajowa, a ta jest zdolna do zapłodnienia przez około 12–24 godziny po owulacji. Jeśli stosunek miał miejsce kilka dni przed owulacją, plemniki czekają w śluzie szyjkowym lub w jamie macicy na pojawienie się jajeczka. Po połączeniu się plemnika z komórką jajową powstaje zygota, która następnie wędruje do macicy i zagnieżdża się w jej błonie śluzowej – dopiero wtedy można mówić o rzeczywistym początku ciąży. Cały proces od stosunku do implantacji może zająć od 6 do 10 dni, dlatego pierwsze objawy ciąży pojawiają się zazwyczaj dopiero po upływie tego czasu, a test ciążowy wykaże pozytywny wynik najwcześniej w dniu spodziewanej miesiączki.